Home » Culture » Seenaa Sheek Bakrii Saphaloo

Seenaa Sheek Bakrii Saphaloo

Seenaa Sheek Bakrii Saphaloo

saphSeenaa hayyoota oromoo Afaan Oromoo afaan barreeffamaa godhuuf carraaqan keessaa tokko kan tahe Seenaa Sheek Bakrii Saphaloo kutaa 1ffaa isiniif dhiheessaa nahordofaa.SheekBakrii Saphaloo kan dhalatan bara 1895tti Harargee bakka maqaan isaa saphaloo jedhamutti.Abbaan isaa Usmaan Odaa yeroo jedhamu haati isaa immoo Deeynabaa Galmoo jedhamuun beekkamti.Sh.Bakriin maqaan isaa kan dhalootaa Abuubakar jedhama.Abbaan isaa nama beekkamaadha.Akkasumas walaloon beekkamaadha.Haaluma walfakkaatuun Odaaniis waloon beekkamaadha.Ijoollee Usmaan Odaa 8 qabu keessaa Abuubakar umrii ijoollummaatii kaasee dandeettii cimaa kan qabuu fi haqaa fi jaalala guddaa kan qabu ture.Eegaa Abubakar kan dhalatee guddate eega Ummanni Oromoo gabrummaa jala seeneeti.Jarrii Gibxii harargee qabatanii erga gadi dhiisan booda ammaas ummanni Oromoo deebi’ee harka Minilik jala seene.Abubakar dhugaa gabrummaa keessa jirtu abbaa isaa irraa dhagahaa ofii isaatiis ijaan arkaa nama guddateedha.Walaloon Sh.Bakriitiis haala kana kan calaqqisiisuudha.Sh.Bakrii Saphaloo kan baratan bakka dhaloota isaa Saphaloo jedhamutti.Barumsi inni barate barumsa Amantii/quranic Education/ture.Saphalotti erga eegale booda gara Waaybar deemuun barsiisaa beekkamaa kan ture Shek.Abdallaa irraa waggoota hedduuf barnoota isaa hordofaa ture.Sh.Abdallaan sammuu Sh.Bakrii qaruudhaan hedduu isa barsiisan.Sh.Bakriin barumsa Sh.Abdallaa irraa baratee kan xumure bara 1909tti.Ergasii gara caffee gurraattii deemuun Sh.Abdallaa Waleensoo irraa barate.Bara 1915tti gara Yakkaa deemuun hanga 1922tti baratee jira.Bara 1922_1927tti immoo barumsa ol_aanaaf gara Carcar deemuun Shek.Umar Balballeettii wajjiin tureera.Kana booda gara bakka dhaloota isaa Saphalootti deebi’uun hujii eegale.Kaayyoonisaa Saphaloo bakka beekkamaa barumsi Amantaa itti kennamu godhuu ture.Haaluma kanaan barattoota fagoo fi dhihoo fiduudhaan barsiisuuf yaadaa ture.Kaayyoo kana galmaan gahuuf waggoota 20f kutaalee Harargee adda addaa keessa naanna’uun barsiisaa ture.Boodarra gara Yunivarsitii beekkamaa biyya misraa Al_haazaar deemuun barumsa ol_aanaa hordofeera.Barumsi yunivarsiticha irraa baratees akka inni waa’ee warraaqsa Afrikaa fi Eeshiyaa giddu gala bahaa keessa jiru waliin walbaru taasise.Waa’ee warraaqsota kanneenii bara 1950fi1960 keessa walaloo barreesseera.Hujiileen inni hojjate keessattuu Oromoonni akka barataniif mana barumsaa bakka adda addaatti banuun shoora guddaa inni taphate kutaa itti aanu keessatti ilaaluuf yaalii goona qopheessaan Bar.Awwal Sa’id Dirre Dhawaa bara 2015 kaniin dubbiserraa.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>